Weblogs op Hans Sietsma

De begrijpbare mens
geschreven op 07-07-10
Categorieen: Inspiratie, Samenwerken
[ Hans Sietsma Blogs ]
In een recent verschenen boek wordt ons (alweer) voorgehouden dat er binnenkort een einde zal komen aan de onzekerheid over wat we van onze naasten kunnen verwachten. De argwaan omdat je niet weet of je – vermanend toegesproken – kinderen je iets op de mouw spelden. De twijfel of je werknemers inderdaad hard hebben gewerkt, en er niks aan kunnen doen dat het project uit budget loopt. De ergerniswekkende onzekerheid of je reclame wel op de echte voorkeur van de consument aansluit . De zekerheid dat je niet zult weten of de misdadiger straffen wel helpt. De vertwijfeling of het CV van een sollicitant echt klopt met hoe hij of zij werkelijk is. Weg ermee, dat is de belofte van de neurowetenschappen, volgens journaliste en neurobiologe Lone Frank in haar boek 'De Vijfde Revolutie'.

Plaatje leeghoofden Willen we dat echt, onder de motorkap kijken? Worden we daar gelukkiger van, als we als ingenieurs aan de knoppen van de menselijke psyche kunnen draaien? Is het fijn om zeker te weten dat iemand niet liegt? Ik zie mezelf dan meteen als 'object' van al deze goede bedoelingen. En ik moet zeggen dat ik dan beslopen wordt door hevige twijfel. Nu zal er voor die twijfel dankzij diezelfde wetenschap wel een pilletje komen, dus dat probleem is te verhelpen. Het ligt voor de hand om nu te concluderen dat we dan rap zullen belanden in het 'Brave New world' van Aldous Huxley (1932), een wereld waarin ongeluk is uitgebannen en de mensen gelukkig zijn met een bestaan in een totalitaire omgeving. Het ligt voor de hand en is ook zo wellicht, maar ik wil hier een ander punt maken.

De vraag die me bezig houdt of we niet bezig zijn onze intermenselijke natuur te verloochenen door almaar in te zetten op weten dat onze controlebehoefte voedt. Het willen uitbannen van onzekerheid is een belangrijke motor van wat we vooruitgang noemen. Maar als dat wezenlijke kenmerken van intermenselijk contact gaat raken, wat gebeurt er dan eigenlijk met ons. Is het fijn om in zo'n glazen huis te leven? Als ik volledig transparant wordt voor de ander, wat gebeurt er dan met mijn eigenheid, mijn identiteit. Valt er nog iets te onderhandelen met een ander of wordt dat een zinloos proces? Heeft iemand verleiden, met iemand flirten nog zin, is het nog leuk?

En, belangrijke vraag voor ondernemingen en instellingen, krijg je een excellente organisatie waar mensen met plezier en passie samen (!) – werken, of een foutloos werkende machine?